19.10.1965

Đà Lạt, 19/10/1965

Dao Ánh,

Anh vừa về Blao chiều hôm qua để hỏi thư Ánh và cũng vừa trở lên đây trưa nay để sáng mai đưa Tịnh về Huế.

Như thế là hơn một tháng anh không có một chữ nào của Ánh.

Anh đã nghĩ đến điều này đã lâu. Và cũng từ sự vắng tin này anh xin cám ơn những nồng nàn nhỏ nhắn đã qua và cám ơn cả sự lạnh nhạt của bây giờ.

Đời sống đã dựng lên vòng tường hoang vu bội bạc quanh vùng đất sống của anh. Anh chấp nhận.

Trời Đà Lạt, Blao lạnh vô cùng như khoảng lạnh Ánh đã giăng ra giữa Ánh và anh.

Đêm anh vừa từ phố trở về. Mười ngón tay giá băng như từng sợi tuyết nhỏ xuống. Mùa này khoảng rừng nằm giữa Đà Lạt - Blao tràn đầy hoa cassia vàng, bông lau trắng và bông cỏ màu hồng tím. Anh xin tạ từ tất cả vẻ hoang đường đó.

Anh cũng gửi về đây hoa hồng Đà Lạt cho Ánh.

Như thế đó thôi.

Nhớ Ánh đã hay sẽ mất đi cũng như đã một lần có mặt.

Thân yêu!

Trịnh Công Sơn 

***

(Pix © votrang)

16.10.1965

Đà Lạt 16/10/1965

Dao Ánh,

Buổi sáng anh dậy muộn con ngựa nâu cũng đã trở về khu vườn trước mặt. Khu vườn của căn nhà mới nằm trên đồi cao mà anh Cường và anh vừa dọn đến mấy hôm.

Trong vườn có nhiều hoa mimosa, phù du, hồng, hướng dương.

Anh vẫn nằm đây chưa về lại Blao. Có lẽ thư Ánh đã lên đó.

Cũng buổi sáng này cơn mưa xuống thật lạnh lẽo. Hai bàn tay suốt ngày lạnh như băng phiến.

Anh Vân ở phòng bên cạnh. Suốt giờ này qua giờ nọ anh ngồi ưu tư và nói lẩm nhẩm.

Thời đại này con người như bỗng rơi mất vùng cố định của mình. Những ưu phiền của mỗi ngày một lớn hơn. Mọi người mất hẳn đam mê với đời sống. Không còn ai đủ can đảm tha thiết vào một công việc gì. Anh cũng thế, muốn vứt bỏ tất cả để trở về nằm xoá mình và chờ quên.

Những ngày nay bọn anh ít ra phố hơn. Mỗi ngày mua một ít bánh mì nằm nhai rồi ngủ cho đến chiều mới ra phố lại để ăn cơm tối. Sống như một vết phiền muộn.

Anh vẫn nhớ Ánh rất nhiều nhưng đôi lúc không biết viết gì. Không lý cứ nói mãi ngày nay qua ngày khác là nhớ Ánh vô cùng thì cũng chỉ làm Ánh ngấy đi mà thôi.

Huế đã bắt đầu mùa mưa chưa Ánh?

Ở đây mỗi lần qua bờ hồ gió thốc vào người đến phải co quắp. Khu vườn bây giờ xanh. Anh thấy khó có được một ngày tìm lại tất cả vẻ tươi mát cũ. Thời gian qua nhanh qua nhanh và phiền muộn sẽ đắp dày trên thân phần như nét cằn cỗi tấp trên một thân cây thêm nâu sẫm.

Chốc nữa anh sẽ ra vườn hái mimosa gửi về cho Ánh.

Con ngựa đã no đang nằm nghỉ trưa bên bụi hồng.

Cường và Tịnh cũng đang ngủ. Cả anh Vân. Cả Sâm. Cả Nam. Mỗi người đang ôm đồm lấy một đời sống riêng nên cho dù có đông người như thế vẫn thấy mình lạc ra ngoài. Tiếng nói của mỗi người như chìm vào khoảng không.

Mai anh về lại Blao để càng thấy muộn mọt hơn. Vẻ muộn mọt của một loài sâu nhỏ sống trong lòng những vỏ cây khô.

Ánh ơi,

Từ dạo rời Huế đến bây giờ anh vẫn chưa làm gì cả. Cứ lông bông từ ngày nọ sang ngày kia.

Ngựa sải lâu cũng mỏi. Anh cũng là kiếp ngựa đó bây giờ chỉ mốn xin một vùng an vui nào để yên nghỉ.

Anh vẫn còn muốn trở lại Huế để sống bình thường. Trong những ngày tháng gần đây anh đã chán chê sự đua chen vào đời sống. Một mai rồi mình cũng sẽ đánh mất tất cả ngay chính cả bản thân mình.

Những tờ thư chúng mình viết cho nhau là những bản chúc thư dành cho ngày sau. Ước mong một ngày nào vinh thăng nhiều hơn cho đời sống thực sự dành riêng cho người như một ân huệ.

Làm sao đánh tan những ưu phiền này. Đời sống đã băng rã mà phiền muộn chưa tan ra. Mưa lại kéo về từng hạt nhỏ.

Anh nhớ Ánh như bao giờ bao giờ còn bao giờ mất.

Thông đang reo dưới đồi. Anh ước mơ một căn nhà có khói um lên trên đỉnh. Trong đó có một hạnh phúc vừa đủ để người này nương vào người kia.

Ánh ơi, Ánh ơi,

Con ngựa đã đứng dậy và bỏ ra vùng đồi phía tay trái. Mưa làm ướt cả bờm trên cổ nó.

Giá phút này có Ánh ở đây để cùng đi uống trà nóng hay cà phê với anh thì thú biết mấy. Những đêm ở đây anh cùng bè bạn đều lạc vào trong tiếng hát và tiếng guitare rất buồn của Joan Baez. Black is the color. I still miss someone. With God on your side. Go away from my window. Babe I am gonna leave you...(85)

Tiếng hát như một tiếng khóc âm thầm réo gọi. Có đêm kia thằng Mỹ rất trẻ nghe xong đứng lên bỏ ra phía cửa nước mắt đầy cả mặt. Mây đang giăng mù đen trên trời. Ánh hãy kể cho anh nghe chuyện Ánh. Những ngày qua đã làm gì đã vui gì đã buồn gì. Những sáng chiều thứ bảy chủ nhật. Avec nous tout les jours sont dimanche(86). Ngày nghỉ cho một tuần. Cho một tháng. Cho một năm.

Ánh ơi,

Lời buồn của đồi núi anh xin Ánh hãy nghe. Những ngày tháng ưu tư Ánh hãy quay về nhìn cho rõ chẳng có gì đáng thiết tha trên vẻ dáng bề ngoài của thành phố gồm bằng những con người sống hời hợt không còn nhớ gì về thân phận mình.

Ơi là nản lòng đời sống đi đi về về ở đây. Nghĩ rằng còn có Ánh nên thỉnh thoảng anh vẫn thấy chớm vui. Anh nhớ Ánh nhớ Ánh vô cùng vô cùng vô cùng.

***

(85) Tên những ca khúc do Joan Baez hát. Sinh năm 1941, Joan Baez là người viết ca khúc, ca sĩ dân ca đồng thời là nhà hoạt động chính trị - xã hội nổi tiếng tại My. Tháng 12/1972, Joan Baez đã đến Hà Nội hát sau đợt ném bom của không  quân Mỹ xuống thủ đô Hà Nội

(86) Với chúng ta moi ngày đều là ngày chủ nhật

10.10.1965

Đà Lạt, 10/10/1965

Ánh ơi,

Anh vừa ở Sài Gòn lên đây trưa hôm qua sau khi đã ghé ngang Blao một buổi sáng. Có cả Tịnh đi cùng.

Một tuần lễ nằm ở Sài Gòn anh chẳng tìm thấy có gì thú vị hay mới lạ cho đời sống cả.

Bây giờ buổi trưa chủ nhật anh vừa thức dậy cùng khám phá ra vẻ lạnh lẽo trong căn phòng này đang còn Cường và anh Vân vẫn nằm ngủ. Anh Vân từ dạo sau này ở Huế rồi lên đây vẫn còn miên man rơi vào những ưu tư không dứt. Anh ngồi hàng giờ đọc sách, rồi trầm ngâm rồi nói lẩm bẩm một mình, rồi cười bâng quơ như một người đã vắng mặt trên hiện tại này. Nhìn vào đôi lúc anh thấy buồn lạ lùng. Với đời sống bon chen đầy những ti tiện, những hằn thù, những dối trá, những hẹp hòi đang bủa lưới quanh đời mình đây rồi mọi người cũng sẽ dần dần vắng - mặt.

Đà Lạt mùa này thường đã lạnh rồi nhưng năm nay vẫn còn có nắng. Sáng chiều chúng anh kéo nhau đi đi về về trên những con đường dốc hay la cà trong những quán cà phê.

Cường và anh Vân hiện thuê căn phòng này nằm trong một quartier riêng biệt của sinh viên. Gần như một cư xá. Suốt ngày anh nghe từ căn gác trên đầu, từ căn phòng bên cạnh, chúng nó hát nhạc của anh.

Anh đang dự định ở đây độ bốn năm hôm rồi trở về lại Blao. Sẽ nằm yên ở đó một thời gian và làm việc.

Cường cũng đang định dời chỗ sang một căn nhà mới ở đường Hoa Hồng để làm việc.

Đời sống đã mỗi ngày một nản hơn. Từng ngày từng ngày một rơi lại đằng sau mình chất cao như cỏ khô, để một hôm nào đốt cháy mình thật tình cờ.

Ánh bây giờ đang thế nào ở Huế. Nghe nói Huế có nhiều ngày nắng nối nhau.

Anh đã bắt đầu quen dần với sự vắng mặt của những người thân. 

3g20

Ngoài kia khung cửa là đường vòng đồi với những cây thông xanh mướt đứng im. Trời đã tắt nắng. Mây đen về để chốc nữa sẽ có một cơn mưa qua đây.

Ngày tháng để ngồi nhìn và để ưu tư trên từng biến chuyển của trời đất và của đời sống.

Ngày chủ nhật ở đây cũng chỉ như Huế mà thôi.

Dù cho còn ở đó thì anh cũng nằm dài trong căn phòng của anh và biết chắc rằng Ánh chẳng hề đến bao giờ. Hôm kia ghé lên Blao anh nhận được thư ở nhà. Anh cứ tưởng là thế nào cũng có thư Ánh nhưng nhờ ông lục thư ở ty bưu điện xem đi xem lại bao nhiêu lần cũng chẳng thấy đâu. Có lẽ Ánh đang bận học nhiều với chương trình mới và cũng có thể là Ánh nhác viết thư.

Tuy nhiên dù bận gì thì Ánh cũng cố gắng viết thư lên Blao cho anh để anh tự đánh lừa mình bằng ảo ảnh là Ánh vẫn còn nhớ đến anh. Hãy có mặt trên những đời sống âm thầm này luôn luôn bị đe doạ bởi từng khoảng trống mênh mông vô cùng. Đi vào những đời sống đã tự nó đầy đủ, đã tự nó tràn đầy thì cũng chỉ góp thêm một sự có mặt vô nghĩa, thừa thãi mà thôi. Và nếu không may sẽ bị đồng hoá cùng với sự vô ý thức của đời sống đó.

Ánh này, 

Bây giờ mọi người đã thức dậy. Anh đếm tên từng người một cho Ánh nghe. Anh Vân nằm trên giường mở mắt vào khoảng xa trước mặt. Cường ngồi nhai bánh mì. Nam (anh của Trang) ngồi nói chuyện tếu với Sâm (anh của Cương) và Nghiêu - Đề - Tịnh ngồi hút thuốc ở góc nhà.

Từng đó khuôn mặt quen đã kéo từ Huế lên đây. Đáng lý có cả Tường nhưng giờ cuối đã không đi được đành phải bỏ vé.

Có lẽ 1-11 này Tường lên và hy vọng còn có cả Nhung nữa.

Cố tạo không khí có nhau đó để bớt thấy sự trống rỗng của mỗi ngày.

Anh vẫn còn thiếu Ánh rất nhiều rất xa.

Nắng đã trở lại dù trời bây giờ đang đen nghịt.

Anh đang nghĩ đến Ánh vô cùng thương yêu ở đó.

Như thế thôi.

Anh,

Trịnh Công Sơn

2.10.1965

Sài Gòn, 2/10/1965

Dao Ánh,

Buổi chiều thật xám tối có mưa ồ ạt đổ xuống, anh nằm ở căn gác nhìn ra vùng có những nóc nhà san sát và thấy mình đã trôi nổi qua bao nhiêu chiều buồn bã như thế này rồi mà vẫn chưa có thể yên phận tấp vào một vùng nào bình an hơn để nghỉ ngơi.

Buổi chiều thứ bảy rồi đây. Anh ngồi cùng với Tịnh. Hà bận đi trực ở trại chưa về. Thành phố đã hết vẻ quyến rũ của thời mà anh còn đam mê nhập cuộc.

Huế giờ này có mưa hay trời im đẹp và Ánh có đi qua phố một mình không.

Anh về đây hôm qua thứ sáu. Buổi sáng anh dậy lúc 5g30 ra quán uống tách cà phê và chờ chuyến xe đưa về đây. Trời xuống sương mù mịt và anh đã đi dọc theo con đường nhiều cây để vừa đủ thấy trước một căn nhà gỗ còn đóng kín cửa một đoá phù dung vừa nở, tươi mát màu hồng nhạt. Anh định hái gửi cho Ánh nhưng nghĩ hoa chỉ nở được một ngày rồi héo ngay nên thôi.

Anh kể thêm cho Ánh chuyện thần thoại này mà chính anh và mấy đứa bạn quen ở Blao đã cùng thấy. Buổi chiều mấy đứa bạn rủ anh đi uống cà phê ở quán nhỏ nằm đầu bờ hồ. Qua một bụi hồng nở trên một hàng dậu trước căn nhà nhỏ, bọn anh định hái vài cái hoa về cắm nhưng chưa hái thì nhìn thấy ngay trên bờ dậu một con chim sẻ nằm chết, ở bụng nó còn cắm một chiếc gai nhỏ và máu đỏ ướt một khoảng lông trắng ở bụng. Có lẽ nó bay ngang qua bụi hồng và bụng sớt phải vào gai và nằm chết tại chỗ đó. Anh thấy buồn cả buổi chiều đó và về nhà hôm sau thì đau nên chưa viết kể ngay chuyện đó cho Ánh. Anh thấy câu chuyện giống như một chuyện cổ tích ngoại quốc nhưng anh đã không thể không thấy nao nao thế nào. Ánh có thấy hình ảnh ấy đẹp không.

Buổi tối anh lan man ra phố ăn cùng Hà, Tịnh. Sau đó ghé ngồi uống café ở Pagode. Bây giờ vừa về. Trời cũng đã khuya. Sau cơn mưa buổi chiều không khí đã mát hơn. Những ngày vừa qua nóng nhức nhối khó chịu.

Đêm nay định ghé qua Văn Cảnh nghe Lệ Thu hát Xin mặt trời ngủ yên nhưng thấy nản nên về đây. Ngồi ở Pagode nhìn ra đường thấy những người yêu trẻ đi chơi với nhau, anh thấy mình không có được hạnh phúc đó nên buồn buồn. Có những người sinh ra đời để hưởng hạnh phúc và có những người không.

Âu cũng nên ép mình vào khuôn khổ để sống bằng công thức xã hội. Như thế có lẽ sẽ tránh được những bêu rêu, những dằn vặt không đâu và dễ dàng được mọi người gật đầu chấp nhận.

Ánh ơi,

Từ căn gác gỗ này nhìn ra những toà building anh thấy đèn ở các cửa sổ đã tắt. Mọi người đều kéo nhau vào giấc ngủ.

Ánh chắc cũng chẳng còn thức đâu.

Giờ này ở Huế anh cũng còn thức để ngồi ở thềm balcon nhìn cây cầu ban đêm rộng hơn và giòng sông có những ánh đèn loáng sáng. Đêm ở đây đã có tiếng súng đại bác như ở ngoài mình. Thời thanh bình như mỗi ngày một lan xa. Anh nói với Ánh về thành phố Sài Gòn như thế đó. Chẳng còn gì cho anh tham muốn ở đây.

Mỗi ngày có một số người với một số công việc, thức dậy, di chuyển, ồn ào rồi yên tĩnh.

Còn thứ hạnh phúc nào ngoài tình yêu của người này cho người kia không bịp bợm dối lừa. Sự man trá chỉ giết dần mòn bản chất đẹp đẽ ở trong mình.

Máy bay đang ầm ĩ trên đầu anh. Không hiểu người phi công trên đó bây giờ đang nghĩ gì về chuyến bay đêm trong vòm trời tối thẫm không một đốm sao nào. Đầu tháng 10 mưa đã chất đầy phố đó rồi chắc. Anh nghĩ những buổi đi về của Ánh có lẽ rét mướt vô cùng.

Ánh này,

Anh đã nghĩ về Ánh quá nhiều rồi đó phải không.

Bây giờ anh đi ngủ để cho một ngày khác bắt đầu và cứ thế cho đến lúc mình không còn một ý niệm nào về thời gian nữa.

Nhớ Ánh lắm.

Cầu mong Ánh bình an.

1g khuya.

Trịnh Công Sơn